Publicatiedatum: 07-04-2026 om 13:02 uur

Brabants gezondheidspanel: voedselomgeving kan gezonder en toegankelijker

De plekken waar we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen, bepalen voor een groot deel wat we eten. Deze zogenoemde voedselomgeving bestaat onder meer uit het aanbod in winkels en kantines, prijzen van voedingsmiddelen, online en offline reclames en de sociale normen om ons heen. Gezond eten zou vanzelfsprekend én betaalbaar moeten zijn. In maart 2026 deelden ruim 9.600 Brabanders hun ervaringen met hun voedselomgeving. Hoewel vrijwel alle deelnemers gezond eten belangrijk vinden, is de groep niet volledig representatief voor de hele provincie.

Ongezonde opties trekken sneller

Uit de resultaten blijkt dat 90% van de panelleden vaak of altijd gezonde keuzes maakt. Dat aandeel varieert per leeftijd: van 80% in de groep onder de 35 jaar tot 95% bij deelnemers van 75 jaar en ouder. Toch geeft bijna de helft aan dat gezond eten soms lastig is, vooral omdat ongezonde alternatieven vaak veel makkelijker voorhanden zijn. Andere redenen die worden genoemd zijn onzekerheid over wat nu precies gezond is, hogere kosten of tijdgebrek. Vooral mannen en oudere deelnemers twijfelen vaker over wat een gezonde keuze is.
Daarnaast laat 73% van de deelnemers zich weleens verleiden door ongezonde opties. Aanbiedingen spelen daarbij een grote rol (38%), gevolgd door wensen van anderen (26%) en een overvloed aan ongezond aanbod (20%).

Gezonder aanbod thuis makkelijker dan op het werk

Voor drie op de vier deelnemers is het eenvoudig om in de eigen woonomgeving gezonde voeding te kopen. Voor deelnemers die werken of naar school gaan (ongeveer 40% van het panel) ligt dat anders: slechts de helft vindt het op deze locaties even makkelijk om gezond eten te vinden.
Panelleden zien kansen voor verbetering in hun buurt, zoals meer betaalbare gezonde producten, kleinere porties en minder reclame voor ongezonde voeding. Van de respondenten komt 79% regelmatig voedingsreclames tegen; ongeveer de helft daarvan ziet vooral reclame voor ongezonde producten. Van degenen die reclames opmerken, zegt 29% dat deze invloed hebben op hun eetgedrag.

Gemeenten spelen belangrijke rol

De deelnemers vinden het belangrijk dat gemeenten inzetten op een gezondere voedselomgeving. Zij noemen verschillende opties, zoals het vergroten van het aanbod van gezonde producten, het verhogen van kennis over gezonde voeding, het invoeren van slim prijsbeleid en het beperken van ongezonde reclames.
Concreet worden onder meer genoemd: meer betaalbare biologische producten, het aanleggen van buurtmoestuinen, hogere btw op ongezonde voedingsmiddelen en het verbieden van fastfoodreclames.

Meer weten?

De volledige onderzoeksresultaten zijn te vinden in de infographic.

Belangrijk om te weten: de deelnemersgroep is niet volledig representatief voor alle Brabanders. Met name mensen met een lagere sociaaleconomische positie — voor wie gezond eten vaak een extra uitdaging is — lijken in dit onderzoek ondervertegenwoordigd. Informatie over leeftijd en geslacht van de deelnemers staat in de infographic.