Onderzoek: Toegang tot huisartsenzorg voor arbeidsmigranten in West-Brabant schiet tekort
De verkenning laat zien dat de huidige routes naar zorg niet toereikend zijn, waardoor arbeidsmigranten regelmatig te laat of geen passende zorg ontvangen. Dit vergroot gezondheidsrisico’s en zorgt voor druk op spoedzorg. Het onderzoek liet ook ziet dat er grote betrokkenheid van en bereidheid is bij professionals in sociaal en medisch domein om mee te denken en doen aan de voorgestelde oplossingsrichtingen. Dat geeft vertrouwen in het oppakken van de aanbevelingen van het onderzoek.
Belangrijkste bevindingen
- Huidige toegang tot huisartsenzorg niet goed geregeld:
Veel arbeidsmigranten kunnen zich niet inschrijven bij een huisarts en komen via ‘maatwerk/noodoplossingen’ als passant of via werkgever tot een consult. - Digitale/hybride toegankelijkheid wordt door arbeidsmigranten als onvoldoende ervaren:
Hoewel digitale oplossingen kansen bieden, zijn ze in huidige vorm onvoldoende geschikt voor een grote groep arbeidsmigranten, omdat zij hiervoor niet de benodigde taal- en digitale vaardigheden hebben. - Knelpunten:
Beschikbaarheid van zorg, taalbarrières en cultuurverschillen, versnipperde informatievoorziening, financiële drempels, oneigenlijk gebruik van spoedzorg en onverzekerd zijn. Sommige arbeidsmigranten ervaren belemmeringen in contact met zorgverleners en hebben andere verwachtingen van zorg dan in Nederlandse cultuur gebruikelijk is.
Aanbevelingen en kansen
Het onderzoek adviseert een collectieve aanpak in het versterken van aanbod en toegang tot huisartsenzorg voor arbeidsmigranten. De belangrijkste aanbevelingen in volgorde:
- Organiseer een centrale regionale huisartsenvoorziening voor anderstaligen, met inschrijving op naam, fysieke consulten, triage in eigen taal en concreet hulpaanbod aan de arbeidsmigrant als (digitale) toegang tot huisartsenzorg niet lukt.
- Organiseer gezamenlijke eenduidige informatievoorziening, gekoppeld aan informatie over de daadwerkelijke toegang tot zorg.
- Versterk samenwerking tussen sociaal en medisch domein om bijvoorbeeld niet-medische vragen op te vangen, aandacht te hebben voor preventie en te investeren in kennisdeling/inspiratie over werken met en voor anderstaligen.
- Vergroot gezondheidsvaardigheden van organisaties en arbeidsmigranten door begrijpelijke communicatie, taalcursussen en aanpakken, zoals Samen gezond leven makkelijk maken in West-Brabant waar samen leren centraal staat.
- Zet innovatie in en maak meer gebruik van zoschakeltueentolkin.nl en AI om taalbarrières te verlagen.
Veelbelovende ontwikkelingen
Samen met gemeenten roepen wij alle betrokken partijen – van huisartsen en zorgverzekeraars tot werkgevers en maatschappelijke organisaties – op om gezamenlijk vervolgstappen te zetten. Het doel: een duurzaam systeem waarin arbeidsmigranten net als alle inwoners van West-Brabant tijdig en passend toegang hebben tot huisartsenzorg.
Er zijn verschillende veelbelovende ontwikkelingen in de regio om de toegang tot zorg voor arbeidsmigranten te verbeteren. Recent zijn er (hybride) regio huisartsenpraktijken gestart. Ook vervullen de WIN-punten (workinnl informatiepunten in West-Brabant voor arbeidsmigranten) een belangrijke rol in de toegang tot informatie. Deze vormen samen een mooie basis om op voort te bouwen.
